کودک و کتاب

بررسی وضعیت کتاب های کودک و نوجوان در ایران

کد خبر: 10494
تاریخ انتشار : تیر ۱۸, ۱۳۹۳

در زمینه ی ادبیات کودک و نوجوان نویسندگان کشور ما از دیرباز فعالیت های موفق و ارزشمندی داشته اند، کودکان و نوجوانان که جزئی جدایی ناپذیر از زندگی و آینده ی کشور ما بوده و هستند ، همیشه میزبان کتاب های نویسندگان مختلف در زمان های مختلف هستند.

دهه ی ۳۰

اگر بخواهیم تخصصی تر بررسی کنیم باید به اواخر دهه ی ۳۰ برگردیم در آن زمان بچه ها با کتاب هایی چون کتاب های دنباله دار” قصه های خوب برای بچه های خوب” آشنا شدند، کتاب هایی که یکی از آثار ارزشمند در زمینه ی ادبیات کودک به حساب می آمد، این کتاب ها که پیرامون داستان های قرآنی و آموزنده بودند باعث می شدند بچه ها در عین بچگی با مفاهیم والا و انسانی آشنا شوند و مذهب و اخلاق، از همان زمان در روح و جانشان جا بگیرد….

دهه ی ۳۰ تا ۶۰

البته آنچه که قابل تقدیر است اینجاست که این روند، به همین جا ختم نشد از دهه ی ۳۰ تا آخر دهه ی ۶۰ کودکان و نوجوانان علاوه بر داستان و کتاب هایی که با اقتباس از کتاب هایی چون، کلیله و دمنه مثنوی معنوی و شاهنامه ی فردوسی در دسترسشان بود به شدت جذب “داستان راستان” شهید مطهری و “داستان های شگفت انگیز” آیت ا… دستغیب شدند. در این بین نویسندگان بسیار خوبی چون محمدرضا سرشار، فخرالدین حجازی و مصطفی رحماندوست نیز با دیدی سالم و مذهبی برای کودکان و نوجوانان داستان می نوشتند.

نکته ی جالب در اینجاست که در آن دوره افرادی چون محمود حکیم هم بودند که برای بچه ها نه تنها از اخلاق و مذهب که از آزادگی و مبارزه علیه ظلم می نوشتند حالا خودتان حساب کنید که روحیه ی بچه هایی که با اینگونه کتاب ها پرورش پیدا می کردند در بزرگسالی چقدر با بقیه متفاوت بود…

دهه ی ۷۰

در اواخر دهه ی ۶۰ و با شروع دهه ی۷۰ تولیدات متعلق به کودکان و نوجوانان به دو دسته تقسیم شد که یکی از این دو دسته، شامل گروه های غیر اسلامی ( اغلب توده ای ها) بودند.

 م.آزاد و صمد بهرنگی جزو این دسته بودند آنها با نگارش داستان های کودکانه ای که درون مایه های غیر اسلامی داشتند سعی کردند ذهنیت ها را برای اهداف خودشان در آینده آماده کنند این قضیه تا آنجا پیش رفت که خاله سوسکه ی داستان تبدیل شد به جزئی از قشر کار و کارگر که سوال های ازدواجش با آقا موشه هم مربوط به همین قضیه می شد!!!

تولیدات فعلی

در حال حاضر تولیدات داخلی مربوط به کودک و نوجوان به دو دسته تقسیم می شود. دسته ی اول دسته ی فاخر است که شعرا و نویسندگان آن به لحاظ شعر و مفهوم ارزشمند کار می کنند برای مثال جعفر ابراهیمی، شکوه قاسم نیا، محمود دلاویز، مصطفی رحماندوست و… از این قشرند و دسته ی دوم کسانی را شامل می شوند که نه تنها شعر ارزشمندی ندارند که با تصویرگری های ضد حجاب و ترویج سبک زندگی غربی به ذهنیت کودکان نسبت به ملیت و مذهب ضربه می زنند.

برای مثال در کتاب هایی مثل “قند عسل زرنگ شده” با تصویرگری زیبا ارژنگ و” آهای آهای حسن جون آشغال نریز خیابون” با تصویرگری آتلیه محمدی فرد فرم لباس زن ها یا مادران بر عکس قدیم، کاملا بدن نما است و مادرها کاملا آرایش کرده هستند و لبهایشان قرمز است! و مهمتر از آن موهای رنگ کرده یشان را بیرون گذاشته اند و پشت موها هم طبق چیزی که امروز به اصطلاح مد شده است پشت سرشان از زیر روسری باد کرده است!!!

این تصویری است که از مادر به بچه ها در این کتاب ها القا می شود، مادر ایرانی که زمانی نمادی از حیا و عفاف بود امروز به صورت عروسک های نیمه پوشیده ی ، با چشم های آبی و موهای طلایی در آمده است!

01 03 04 05

 ترجمه ها

در مورد کتاب های ترجمه ای هم وضع به همین منوال است این کتب هم به دو دسته تقسیم می شوند که دسته ی اول شامل کتاب های علمی، دانستنی ها، دایره المعارف ها و….می شود که این دسته بسیار مفید و آموزنده اند.

اما دسته ی دوم که به خصوص در حال حاضر در ایران طرفداران بسیار زیادی دارند شامل کتابهایی با داستان هایی پیرامون موضوعات فانتزی و دروغین می شود، کتابهایی در مورد خوناشام ها ، گرگینه ها، جادوگران، با مضامین خرافه پرستانه و حتی گاهی شیطان پرستانه ترویج می کند.

البته در این دسته انواع دیگری از کتاب نیز وجود دارد که موضوعات به ظاهر ساده و رئالی دارند ولی در باطن کاملا با هدف جایگزین کردن زندگی غربی و تفکرات مردم آن ترجمه شده اند و این دسته که به اندازه ی دسته ی اول خطرناکند هم متاسفانه طرفداران بسیار زیادی دارند.

بازار کتاب در ایران بازار داغی است که هر آنچه که فکرش را بکنید هم برای رشد و تعالی و هم برای شکست و تباهی کودکان در آن پیدا می شود، در این بین تنها یک راه حل وجود دارد تا کودکان آینده ی این سرزمین از دست نروند و آن راه حل انتخاب درست از بین سیل کتاب های منتشر شده است، انتخاب هایی که به وسیله ی والدین و گاهی با مشورت آنها صورت می گیرد، نقش حیاتی را در این زمینه ایفا می کند.

کاری از گروه ادبیات و فرهنگ باحجاب

  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.