آیا آنچه آمارهای جهانی درباره وضعیت زنان در ایران می گویند حقیقت دارد؟

زن مانند گلی است که باید او را مراقبت کرد. با این چشم باید به این موجود دارای لطافت های روحی و جسمی نگاه کرد. این نظر اسلام است.

کد خبر: 12144
تاریخ انتشار : شهریور ۱۵, ۱۳۹۳

«زن مانند گلی است که باید او را مراقبت کرد. با این چشم باید به این موجود دارای لطافت های روحی و جسمی نگاه کرد. این نظر اسلام است. هم خصوصیت زنانگی زن که همه احساسات و خواسته های او براساس این خصوصیت زنانگی است حفظ شده است، بر او تحمیل نشده است، از او خواسته نشده است، در حالی که زن است، مثل مرد فکر کند، مثل مرد کار کند، مثل مرد بخواهد ـ یعنی خصوصیات زن بودن که یک خصوصیت طبیعی و فطری و محور همه احساسات و تلاش های زنانه است، در دید اسلامی حفظ شده ـ هم در عین حال میدان علم، میدان معنویت، میدان تقوا، میدان سیاسی بر روی او باز شده است و او، هم به کسب علم تشویق شده است، هم به حضور در میدان های گوناگون اجتماعی و سیاسی. آن وقت در داخل خانواده هم به مرد گفته اند که حق تکلیف، تحمیل، زیاده روی، اعمال قدرت های جاهلانه و غیرقانونی ندارد. این، آن نگاه اسلامی است.[۱]»

اما چطور میشود که گاهی این نگاه لطیف و پرکرامت نسبت به زن، در کشور اسلامی ما  از سوی برخی از مردان به رفتاری خشن و ظالمانه تبدیل میشود؟ آیا تناسبی میان نگاه بالا با آنچه سازمان دیده بان حقوق بشر درباره حقوق زن در ایران بیان میکند، وجود دارد؟

آیا آنچه در گزارشهای حقوق بشر سازمان ملل درباره زنان ایران به عنوان «عدم برابری جنسیتی در حقوق خانوادگی، اجتماعی و سیاسی و…» مطرح میشود، واقعا دغدغه اجتماعی دختران و زنان ایرانی است؟ آیا دغدغه مشترکی وجود دارد میان آنچه اسلام از آن به عنوان خشونت و رفتار ظالمانه با زن یاد میکند با آنچه فمینیستهای غربی از آن به عنوان خشونت علیه زنان یاد میکنند؟

آمار خشونت علیه زنان در ایران

اما آمارهای جهانی درباره وضعیت زنان در ایران چه می گویند؟

آنچه در خارج از کشور به عنوان نقض حقوق زنان در ایران مطرح می شود نیازمند بازخوانی و تحلیل است. قرار گرفتن ایران در رده صد و بیست و هشتم از میان صد و شصت کشور جهان شاید در نگاه اول بیانگر نقض آشکار حقوق زنان در ایران باشد؛ اما آنچه باید مورد بررسی قرار گیرد معیار سنجش در این رده بندی ها است. مجمع جهانی اقتصاد که مقر آن در ژنو سوئیس قرار دارد سالیانه گزارشی از  نابرابری های جنسیتی (GDI) در جهان منتشر می کند. (GDI) از جمله شاخص‌های تعدیل شده توسعه انسانی است که درباره فاصله زنان و مردان در بهره مندی از فرصت های شغلی و اقتصادی، دسترسی به امکانات بهداشتی و آموزشی و همچنین میزان حضور در صحنه سیاسی است و  یکی از راهبردهای مهم آن، ارتقای برابری جنسیتی است که از اهداف مهم یک اقتصاد کارآمد محسوب می شود. بنابراین، اساس این سنجش، برپایه افزایش برابری جنسیتی، به منظور توسعه اقتصادی در جهان بنا شده است. چنانچه در گزارش این سازمان در سال ۲۰۰۸ میلادی آمده است: « وقتی نیمی از جمعیت جهان (زنان محروم از برابری های جنسیتی) نتوانند از توانایی های خود استفاده کنند، اقتصاد جهان لطمه می خورد». این همان نگاه نظام سرمایه داری به زن است. نیروی کار ارزان قیمت و دقیقی که می تواند چرخ دنده های نظام سرمایه داری را به حرکت درآورد.

با توجه به نوع نگاه به زن در نظام سرمایه داری جهانی، چارچوبی که می توان در آن وضعیت زنان در ایران را مورد بررسی و کنکاش منصفانه قرار داد مطمئنا متفاوت از شاخص های جهانی است و بیشتر با معیارهای فرهنگ بومی ایرانی و ارزشهای اسلامی منطبق خواهد بود. زیرا قطعا مبنای حق و تکلیف و ظلم به زن در اسلام با مبنای اومانیستی کاملا متفاوت است و نمیشود از یک منظر به هردو جریان نگاه کرد. اما آنچه امروز برای ما مهم است مبارزه با تضییع حقوق زن و رفتار ظالمانه و خشونت آمیزی است که اسلام و علمای ما بیش از همه بر آن تاکید دارند…

تراکم خشونت ها و تبعیض های روا شده در حق زنان در جغرافیای کشور 

در واقع میتوان ادعا کرد وجود برخی از رفتارهای خشونت آمیز با زنان سرزمین مان محصول غلبه برخی خرده فرهنگهای غلط قومیتی بر فرهنگ اسلامی است. به این معنا که هرکجا شناخت احکام و دستورات اسلام در میان عامه مردم کمتر و عدم رعایت اصول شرعی کمرنگ تر است؛ مسئله زن ستیزی و رفتار ظالمانه با دختران و زنان هم پررنگ تر است.

میزان خشونت و تبعیض روا شده در حق زنان در مناطق مختلف کشور متفاوت است. در این میان ایلام با بیشترین آمار خودکشی زنان، بالاترین میزان آسیب پذیری را در کشور دارا است. سن خود کشی در این شهر به زیر سی سال رسیده که به گفته مدیر کل بهزیستی استان ایلام یکی از دلایل بالابودن میزان خودکشی در بین زنان ایلام، طلاق و مشکلات جانبی آن است. همچنین به گفته رئیس حوزه قضایی شهرستان ایلام ۱۰ درصد ازدواج ها در این شهرستان اجباری است که خود یکی از عوامل موثر در افزایش میزان طلاق است.

تبعیض علیه زنان در دیگر مناطق مرزی کشور تحت تاثیر فرهنگ قومی و قبیله ای از دیگر نمودهای نقض حقوق زنان است. نگرانی و تذکر رهبر انقلاب درباره زنان سیستانی، بلوچی و زنان کهکیلویه و بویر احمد خود گویای این واقعیت است. ایشان در دیدار با مردم یاسوج از ظلم روا شده در حق زنان سخن می گویند:

«من شنیده‌ام که در بعضی از مناطق این استان، به زنان و دختران ظلم میشود. اسلام از آن مردی که به زن ظلم کند، متنفّر و بیزار است…. شنیده‌ام در بعضی از نقاط این استان، ازدواجهای تحمیلی صورت میگیرد! یعنی بدونِ رضایت و اجازه‌ی دختر، او را به خانه‌ی شوهر میفرستند؛ آن هم شوهری که فاصله‌ی سنّی زیادی با دختر دارد و او به ازدواج با وی راضی نیست. اسلام چنین ازدواجی را زشت میشمارد … شنیده‌ام که گاهی بین دو قبیله، دعوا و خونریزی است. آن وقت برای اینکه نزاع متوقّف شود، دختری از این قبیله را علیرغم میل و خواستش، به عقد پسری از آن قبیله در می آورند و آن دختر در قبیله‌ی شوهر خود به عنوان یک موجودِ غریب و مظلوم و توسری خور زندگی میکند! چنین کارهایی شایسته نیست. اختلافات را کنار بگذارید و همه باهم برادر باشید. زنان را عزیز بشمارید».

زن بلوچ  نیز تحت تاثیر فرهنگ قومی و قبیله ای، فرزند زیاد، ازدواج تحمیلی، فرزند تحمیلی، عدم فرصت برای بازیافتن خود و هویّت خود، بی حرمتی و زیر پا گذاشتن کرامتش مورد ظلم و تبعیض قرار می گیرد. این ها نمود هایی از ظلم و تبعیضی است که با وجود فراوانی در مناطق حاشیه ای کشور به دلیل و جود ضعف فرهنگی می تواند در مناطق مرکزی نیز کم و بیش وجود داشته باشد.

آنچه باید برای رفع خشونت علیه زنان در ایران انجام شود…

ضعف بنیه اعتقادی و عدم تربیت دینی در میان برخی از مناطق کشور، وضعیتی را برای زنان آن مناطق ایجاد کرده که به هیچ وجه در شان نظام جمهوری اسلامی نیست. وضعیتی که تنها راه مبارزه با آن قوی کردن بنیه اعتقادی، بالا بردن سطح سواد و بینش همه افراد آن منطقه اعم از زن و مرد است. کاری که بار آن بیش از همه بر دوش «روحانیت» و «طلاب» است. گرچه چند سالی است که بنا بر ضرورت پاسخگویی به همین نیاز طلاب خواهر و برادر زیادی در سفرهای جهادی در برخی از مناطق مرزی و یا برخی از مناطق عشایری به فعالیت عقیدتی و فرهنگ سازی در مورد مسئله کرامت دختران و زنان مشغول هستند.

و در آخر اینکه:

واقعیت این است که انواع خشونت در غرب علیه زنان بسیار بیشتر از ایران است. تجاوزات جنسی در غرب حتی برای پسران نوجوان به یک حق اجتماعی تبدیل شده است. حال آن که بالاترین آمار خشونت علیه زنان در ایران مربوط به خشونت های خانگی است که با مقایسه ای سطحی میان آمار ازدواج در ایران و غرب در می یابیم که در غرب در مقایسه با ایران ازدواج چندانی صورت نمی گیرد تا بخواهد خشونت های ناشی از آن را در بر داشته باشد. با این حال در همین مقیاس کوچک، میزان خشونت های خانگی در غرب بسیار فراگیر تر از ایران است. این در حالی است که در شرایط اجتماعی برابر در کلان شهرها، امنیت اجتماعی برای زنان در ایران بسیار بسیار بیشتر از غرب است.  

در مطالب گذشته که بحث خشونت علیه زنان در آمریکا و اروپا پرداختیم دوستان بسیاری در نظرات خود پیرامون مطلب بر این مورد تاکید کردند که شما وقتی از آمار ایران صحبتی نمی کنید چرا این بحث را به کشورهای دیگر سرایت می دهید.

به واقع شاید به خاطر عدم انتشار آمار رسمی دولتی در این زمینه خلا هست ولی مایی که در همین شهرها و خیابان ها در حال ترددیم و در بین همین مردم زندگی می کنیم چقدر احساس امنیت اجتماعی برای حضور در جامعه داریم چیزی که خلا آن در عین قانون مدار بودن غربی ها بسیار کمتر احساس می شود .

هرچند گاها خشونت های خانگی وجود دارد ولی به واقع شیوع گستردگی و شدت آن به اندازه جوامع دیگر است. ومهمتر اینکه دلیل این خشونت ها ناشی از چیست؟

بسیاری از آنها به جهالت و برخی به فرهنگ های غلط بومی و بسیاری از آن به خدا نترسی و شهوت پرستی بر می گردد.

البته در ترویج این نوع تفکر دامن زدن به اخباری که در گوشه و کنار از وقوع حوادث و اتفاقات اینچنینی توسط رسانه ها خود نقش بسیاری در ایجاد این حس خشونت وظلم به زنان وجود دارد.قطعا ما منکر وجود چنین تبعیض هایی در پشت جهالت ها و تعصبات و بی بندوباری ها نمی شویم

اما منصفانه این است که اگر در مقام مقایسه بر می آییم کاملا به حق و همه جانبه به این موضوع نگاه کنیم .

آمار خشونت علیه زنان در ایران

کاری از گروه بین الملل باحجاب

[۱] -مقام معظم رهبری در جمع تعدادی از بانوان کشور در تاریخ ۳۰ شهریور ۱۳۷۹٫ش

  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.