بانوی گنبد سیاه کیست؟

داستان شهری که مردمانش همه سیاه پوش بودند.

کد خبر: 12493
تاریخ انتشار : شهریور ۲۶, ۱۳۹۳

هفت پیکر یا بهرامنامه چهارمین منظومه نظامی از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او (با خسرو و شیرین) از لحاظ کیفیت است.

هفت پیکر داستان منظوم نظامی است درباره عشق بهرام شاه به هفت شاهزاده خانم از هفت اقلیم مختلف، شاه پس از ازدواج با هفت معشوقه خود، برای هر یک قصری می سازد مطابق سرشتن هفت سیاره و هر شاهزاده خانم مالک یک عمارت، یک رنگ و یک روز در هفته می گردد. از طریق این دوره هفتگی پادشاه همسر شناخت خصائل اخلاقی مثابه معادل انسانی مشخصه های کائنات است و هر یک پایانی اخلاقی دارد. برای مثال در شمای مشخص حکایت اشراق، قهرمان باید از آزمونهای گوناگون بگذرد تا لیاقت وصال معشوقه را بیابد یا تخت پادشاهی را برباید.

هفت پیکر( که مانند بسیاری از شاهکارهای شرقی، شناختی نسبی از آن داریم) یکی از پیچیده ترین متون است چه به لحاظ سبکی چه به لحاظ مطالب فکری اش. نظامی( که در آذربایجان به دنیا آمد و مسلمان سنی بود) در برداشتی عرفانی اسلامی گذشته ی ایران زرتشتی را روایت می کند.

هفت پیکر دو گونه داستان شگفت انگیز شرقی را در خود دارد: گونه ای داستان حماسی افتخار آمیز شاهنامه فردوسی و نوعی داستان کوتاه که از طریق مجموعه های قدیمی ایرانی به هزار و یک شب می رسد. در حکایات نیز احساس مذهبی و توجه به کائنات در جات رفیع می رسد.

این هفت داستان عبارتند از:

داستان گنبد سیاه (داستان شهری که مردمانش همه سیاه پوش بودند)

داستان گنبد زرد (داستان شاهی که به زنان اعتماد نداشت و کنیزک زرد رو)

داستان گنبد سبز (داستان بشر پرهیزگار و ملیخای بدطینت)

داستان گنبد سرخ (داستان بانوی حصاری)

داستان گنبد پیروزه‌ای (داستان ماهان و دیوان)

داستان گنبد صندلی (داستان خیر و شر)

داستان گنبد سپید(داستان دختر و پسری که قصد وصل داشتند اما میسر نمی‌شد)

 هفت پیگر

و اما آنچه که برای ما مهم است نقش زنان و تاثیر آنها در این هفت داستان است که قرار است بررسی شود.

داستان شاه سیاه پوشان

داستان اول ، داستان “شاه سیاه پوشان” است که بانوی گنبد سیاه (هندی) تعریف می کند. ماجرا از این قرار است که بانوی هندی تعریف میکند که یکی از کنیزان پدرش همیشه سیاه پوش بود و یک روز در جواب اینکه چرا همیشه سیاه می پوشد رازش را بر ملا می سازد و می گوید که قبل از اینکه کنیز پدر بانوی هندی شود، کنیز پادشاه دیگری بودم که به خاطر شنیدن داستانی در مورد شهری عجیب که تمام مردمش سیاه پوشند قصد می کند به آنجا برود و دلیل سیاه پوشی مردم آن شهر را بفهمد.

شاه روزی بی خبر به آن شهر که به نام “شهر مدهوشان ” شهرت داشت می رود. یک سالی را در آن شهر گذراند ولی نتوانست راز مردم آن شهر را بفهمد تا اینکه روزی قصابی که در آن شهر بود قبول می کند راز را به او بگوید به همین منظور او را در سبدی که طنابی از آن آویزان بود،  نشاند و سبد به آسمان رفت. پادشاه در بین زمین و هوا معلق مانده بود و به طناب چنگ زده بود، که ناگهان پرنده ی بزرگی را می بیند و برای رهایی از آن وضعیت به پای پرنده چنگ می زند و از حال می رود وقتی بیدار می شود خود را در جای خوش آب و هوایی می بیند که حوری رویان زیادی در آنجا بودند در بین آن حوری رویان دختر بسیار زیبایی بود از همه زیباتر بود و در سر مجلس نشسته بود…. آن حوری زیبا با پادشاه گرم می گیرد ولی به او اجازه ی نزدیکی نمی دهد در عوض حوری دیگری را به پادشاه پیشکش می کند و قول می دهد که پادشاه فردا شب به وصالش برسد، سی شب می گذرد و هر شب حوری زیبا رو به همین ترتیب قول فردا شب را می دهد، در آخر پادشاه که از این وعده ها بی طاقت شده بود و طمع به جانش افتاده بود به حوری می گوید که باید به قولش وفا کند و حوری هم لبخند میزند و موافقت می کند ولی درست لحظه ای که پادشاه فکر می کند قرار است به وصال حوری برسد از خواب می پرد و خود را آویزان از همان طنابی که به سبد وصل بود می بیند و ناکام و درمانده می شود و از آن پس سیاه پوش می شود و اطرافیانش هم به همین دلیل سیاه پوش می شوند…..

در این داستان زن یا همان حوری وشان زیبا رو نماد و تمثیلی از طمع به دنیا و دنیا طلبی هستند که انسان را به خود مشغول می سازند او را امیدوار می کنند ولی در نهایت درست وقتی که انسان دنیا و لذت هایش را از همیشه نزدیک تر میبیند از دنیا می رود و جز آه و حسرت از غفلت چیزی برایش نمی ماند و مثال پادشاه معلق در بین زمین و آسمان بهترین مثال برای وصف چنین حالی است.

در واقع دلیل سیاه پوشی کسانی که به راز” شهر مدهوشان” پی برده اند شاید همین سوگواری بر عمر از دست رفته و طمع به دنیای گذراست….

پایان قسمت اول…

کاری از گروه ادبیات و فرهنگ باحجاب

ارسال
چاپ
0 نظر
  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.