روایت زنان انقلابی در سریال «معمای شاه»

نورآفاق ( نوری) وزیری زنی است که در سریال «معمای شاه» به نمایندگی از زنان انقلابی و مبارز ایفای نقش می‌کند؛ دختری از یک خانواده مذهبی و معتقد که به حجاب و پوشش بسیار پایبند بودند؛ چنانچه مادر او طوبی خانم بعد از کشف حجاب رضاخانی سال ها در خانه خود را محبوس کرده بود تا مبادا مجبور به بی‌حجابی در ملاعام شود، زیرا...

کد خبر: 45427
تاریخ انتشار : بهمن ۱۳, ۱۳۹۵

با فرا رسیدن دهه پیروزی انقلاب اسلامی که مهم ترین بخش از تاریخ کشورمان است، پربیراه نیست به سریال «معمای شاه» که این شب ها مهمان خانه ‌های ایرانیان است اشاره‌ کوتاهی داشته باشیم؛ سریالی با ژانر تاریخی به کارگردانی «محمدرضا ورزی» که داستان زندگی پهلوی دوم را به تصویر ‌کشیده و موضوع آن حول محور جریانات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی این دوره است؛ هرچند ازهمان ابتدا به دلیل روایتگری مستدل تاریخ پهلوی به بهانه ‌های مختلف با هجمه و حملات زیادی از سوی ماهواره‌ نشینان داخلی و سلطنت‌ طلبان و جیره ‌خواران آن ها روبرو شد، اما با این وجود «معمای شاه» به خوبی توانست برشی از تاریخ معاصر و حوادث آن را داشته باشد تا نسلی که انقلاب اسلامی را درک نکرده‌اند از روند شکل گیری انقلاب و شخصیت‌های مثبت یا منفی  آن دیدی روشن‌تر پیدا کنند.

در این میان آن‌چه بیشتر اهمیت دارد و البته نمونه‌ کوچکی از آن هم در «معمای شاه» به تصویر کشیده شده است حضور و بروز زنان مسلمان و انقلابی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. مادران، همسران و دخترانی که دوشاد وش مردان این سرزمین قهرمانا نه ایستادگی کردند و با وجود سختی‌های بسیار بدون این‌که ذره‌ای از آرمان ‌های دینی و انقلابی و مهمتر از همه حدود حیا و عفاف خود عقب‌نشینی کنند تا به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی با سایر اقشار جامعه  همراهی کردند.

 

نورآفاق وزیر بیانگر بلوغ فکری و سیاسی زنان انقلابی

 

نورآفاق ( نوری) وزیری زنی است که در سریال «معمای شاه» به نمایندگی از زنان انقلابی و مبارز ایفای نقش می‌کند؛ دختری از یک خانواده مذهبی و معتقد که به حجاب و پوشش بسیار پایبند بودند؛ چنانچه مادر او طوبی خانم بعد از کشف حجاب رضاخانی سال ها در خانه خود را محبوس کرده بود تا مبادا مجبور به بی‌حجابی در ملاعام شود، زیرا همسرش دکتر وزیری بزرگ، پزشک ارتش بود و آنها می‌بایست مانند سایر اقشار دولتی تابع قوانین وضع شده رضاخانی می‌شدند. (طلاق و جدایی برادرش محمود وزیری هم از همسر اولش  به دلیل نداشتن حجاب و بی‌بندوباری او بود) نوری بعد از ازدواج و تشکیل زندگی مشترک درگیر مسائل سیاسی می‌شود و فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سر می‌گذارد؛ مشکلات زیادی که با داشتن زمینه‌ های اعتقادی ومذهبی خانوادگی به تدریج باعث بلوغ فکری و سیاسی وی می‌شود؛ ‌البته اگر «معمای شاه» ‌را از همان ابتدا  تاکنون دنبال کرده باشیم به خوبی می‌بینیم که فعالیت‌های مبارزاتی نورآفاق  تنها از سر احساسات جمعی و هیجانات جوانی نیست، بلکه مضاف بر آن، از وقتی  او شروع به مطالعه کتاب و نوشته‌های امام خمینی (ره) می‌کند و برای درک  بهتر تفکرات کمونیستی همسرش کتاب ‌ها و مقالاتی زیادی را می‌خواند نسبت به مسایل و جریانات مختلف دیدی باز و عقلایی در او ایجاد می‌شود همین باعث تحولات عمیقی در زندگی شخصی و اجتماعی او می‌گردد و ازاو یک زن مبارز و انقلابی می‌سازد.

 

الگوگیری از شخصیت مرحومه خانم دباغ

 

محمد رضا ورزی کارگردان مجموعه« معمای شاه» در گفت‌وگویی که اخیرا در شبکه خبر با وی شد درخصوص  کاراکتر نور آفاق (نوری) گفت: «نورآفاق وزیری را متاثر از شخصیت و زندگی انقلابی مرحومه خانم دباغ ساختم. من مطالب زیادی درباره زندگینامه ایشان مطالعه کردم خیلی برایم جالب و آموزنده بود به همین خاطر می‌خواستم تا به عنوان مصداقی از حضور فعال و ارزشمند زنان همچنین اذیت‌ها و شکنجه هایی که در دوران قبل از انقلاب متحمل شدند را در سریال به تصویر بکشم.»

در واقع نورآفاق وزیری بیانگر زنانی است که عمر و زندگی خود را وقف فعالیت‌های مبارزاتی و انقلابی کردند؛ البته آگاهانه و عقلایی این مسیر را انتخاب کردند با علم به این موضوع که مشقت‌ها و سختی‌های زیادی برایشان ایجاد خواهد شد؛ چنان‌چه در «معمای شاه» هم می‌بینیم مهر مادری نور آفاق نسبت به تنها دخترش باعث نگردید از مسیری که انتخاب کرده بازماند؛ چراکه در نگاه اغلب افراد همین شکنندگی و حساسیت  باعث می‌شود تا احتمالا حضور زنان را در فعالیت‌های مبارزاتی کمتر کند، ولی به تبعیت ازحضرت زینب بزرگ بانوی کربلا تا پیروزی انقلاب اسلامی حضورشان پررنگ و تاثیرگذار بوده است. این مسئله را می‌توان از شواهد و مصادیق متعددی که در دوران قبل و بعد از انقلاب وجود داشته و ثبت شده است به خوبی دریافت. مرحومه مرضیه حدید چی دباغ معروف به طاهره دباغ از جمله زنان برجسته انقلابی و مبارزی بود که می‌توان از او به عنوان نمونه بسیار مناسبی از زنان انقلابی یاد کرد؛ شخصیتی که در طول دوران نهضت اسلامی طعم زندان و شکنجه‌های سخت رژیم پهلوی را چشیده بود، پس از پیروزی انقلاب هم سوابقی از جمله حضور در مجلس شورای اسلامی و فرماندهی سپاه همدان را کارنامه خود ثبت کرد، این بانوی انقلابی نشان داد که زن مسلمان و متعهد می‌تواند در کنار رسالت مهم مادری و همسری خود فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی مهمی را هم  داشته باشد؛ چنانچه حتی بی واهمه در جنگ مسلحانه با رژیم طاغوت قرار بگیرد و در عین حال تمام موازین و حدود شرعی را نیز به خوبی رعایت کند؛ مسئله‌ای که مهم‌ترین و ممتازترین خصوصیت یک زن مسلمان و انقلابی است و مرحومه بانو دباغ آن را به بهترین شکل ممکن عملی کرد.

 

زنان، نقش اول در تحولات تاریخی و جهانی

 

مقام معظم رهبری در جایی به تشریح جایگاه والای زن پرداخته و فرمودند: « نقش زنان در انقلاب ثابت کرد که زن در سایه ایمان و آگاهی و به دور از فسادی که دنیای غرب برای او درست کرده است می‌تواند نقش اول را در تحولات تاریخی و جهانی ایفا کند، ثابت کرد که افتخار و عظمت زن در چیزهایی که دست‌های آلوده صهیونیست برای او در دنیای کنونی فراهم آورده نیست، بلکه زن در سایه مهارت و عفت و احساس مسئولیت است که می‌تواند دوشادوش مردان و در مواردی جلوتر از آنها گام بردارد.»

 

نقش زنان در انقلاب اسلامی و شکنجه‌هایی که شدند

 

دستگیری زنان مبارز و شکنجه کردن آن‌ها از سوی سفاکان ساواک، نشان‌گر الگوپذیری دقیق زنان ایران به تبعیت از حضرت زینب(س) در واقعه کربلا است. متاسفانه مدارک و اسناد بدست آمده از رژیم طاغوت نشان می‌دهد که ساواکی‌ها در شکنجه کردن مبارزین هیج تفاوتی میان زن و مرد قائل نبودند به طوری که عده‌ای از مبارزین زن زیرشکنجه‌های فیزیکی و روانی متجاوزان ساواکی طعم شهادت را می‌چشیدند. طبق گزارشی، در زندان اوین آلبومی تهیه شده بود که عکس و مشخصات تمامی دانشجویان دانشگاه‌ها و سایر مؤسسات را جمع آوری کرده بودند و درصورت دستگیری فردی، عکس وی با علامت ضربدرمشخص می‌گردید.

 

روزهای سخت شکنجه در زندان های ساواک

 

طبق این گزارش، در زندان اوین لباس‌های پاره شده وخون‌آلود زنان زندانی دیده می‌شد. علاوه بر آن، دیوارها و کف همه سلول‌های زندان خون آلود بود و حکایت از آن داشت که زنان مبارز مورد شکنجه قرار گرفته اند. مهم‌ترین و برجسته‌ترین اصل که روند پیروزی انقلاب اسلامی ایران را تسریع می‌کرد، نقش شهادت طلبی زنان ایران و ترویج فرهنگ آن در میان جامعه بود زنان شجاعی که با وجود شکنجه‌های زیاد و غیرقابل تحمل  ‌ایستادگی می‌کردند. امام خمینی شهادت طلبی را تحولی عظیم به شمار آورده و تأکید نمودند که شهادت طلبی بالاتر از اصل مبارزه است و زنان مسلمان ایرانی نبرد علیه رژیم طاغوت را به جهاد مقدس تعبیر کرده و آن را جزو وظایف دینی به شمار می‌آوردند. آن ها با ذکر این نکته که شهادت اجر اخروی دارد، همدیگر را به مقاومت تشویق می‌کردند تا توان ایستادگی در زیر شکنجه‌ها‌ را داشته باشند، البته تبلیغ زنان ایران به شهادت و افتخار آنان به شهادت مردان خویش، منحصر به شعار نبود، بلکه بسیاری از زنان در زندان های ساواک به شهادت رسیدند. مرحومه دباغ در بخشی از خاطرات خود در ساواک می‌گوید: «ماموران به بهانه جلوگیری از خودکشی و حلق آویز شدن، چادر از سرمان گرفتند. برایم خیلی روشن بود که انگیزه و هدف واقعی آنها از این کار، دریدن حجاب نماد زن مومن و مسلمان و شکستن روحیه ما بود، از این رو ما نیز از پتوهای سربازی که در اختیارمان بود برای پوشش و به جای چادر استفاده می کردیم. عمل ما در آن تابستان گرم برای ماموران خیلی تعجب آور بود، آنها به استهزا و مسخره ما را «مادر پتویی! دختر پتویی!» صدا می‌کردند.»

 

به واقع باید این حفظ عفاف و حیا حتی در سخت ‌ترین شرایط و زیرشکنجه‌های ماموران ساواک را جهادی مضاعف و بالایی دانست که شاید وجه افتراق و یا جنبه برتری زنان مسلمان و مبارز  بر مردان است. امید که بتوانیم به عنوان نسل بعد از انقلاب راه و مسیر این بزرگ زنان  مجاهد و مسلمان و لایت مدار را ادامه بدهیم و در جنگ نامتقارن فرهنگی که در ٱن هستیم با چنگ و دندان از حجاب وعفاف خودمان  صیانت کنیم  تا مبادا  دشمن پیروز میدان شود و سرافکنده زنان شهیده  انقلاب اسلامی شویم.

 

 

معصومه طاهری _ تحریریه سایت با حجاب

 

 

  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.