بازخوانی معنای غیرت

در مدینه گروهی از اراذل و اوباش و جوانان هرزه به بانوانی که برای شرکت در نماز مغرب و عشاء به سوی مسجد رفت و آمد می کردند، پرخاش نموده، و با متلک و گفتار ناروا به آنها آزار می دادند و مزاحم آنان می شدند، و گروه دیگری نیز بودند که از راه نفاق و شایعه سازی باعث مزاحمت می شدند، خداوند به پیامبر(ص) دستور قاطع داد تا آنها را از مدینه تبعید کند، و از این گونه هوسبازانی که با بی غیرتی خود به حریم عفّت تجاوز می کردند با تعبیر «فی قلوبهم مرضٌ» (بیمار دلان تیره دل) و ملعون یاد کرد، چنان که این مطلب در آیه 60 و 61 سوره احزاب آمده است.

کد خبر: 8856
تاریخ انتشار : خرداد ۷, ۱۳۹۳

معنای غیرت

غیرت از جمله ویژگی ها و فضایل اخلاقی لازم برای رسیدن به کمالات انسانی است. یکی از ویژگی های برجسته اخلاقی پیامبران و اولیای الهی نیز غیرت بوده است . چنانچه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

کانَ ابراهیمُ اَبی غَیورا، و أنا أغیرُ مِنْه و أَرْغَم اللّه ُ أنْفَ مَن لا یَغارُ مِن المؤمنین. پدرم ابراهیم، غیور و جوان مرد بود و من از او غیورترم و خداوند بینی کسی را که اهل ایمان است، ولی غیرت  ندارد، به خاک بمالد. امام صادق علیه السلام نیز در حدیثی فرمود: اِنَّ اللّه َ غَیُورٌ، یُحِبُّ کُلَّ غَیُورٍ، وَ مِنْ غَیْرَتِهِ حَرَّمَ الْفَواحِشَ ظاهِرَها وَ باطِنَها.  همانا خداوند، غیور است و هر غیوری را دوست دارد و از غیرت اوست که همه گناهان آشکار و پنهان را حرام کرده است.

          غیرت در لغت؛ به معنای رشک بردن، تعصب و حفظ ناموس است. غیرت حس درونی است که آفرینش برای محافظت و نگاهبانی از حریم خانواده و پاسداری از نسل، در وجود مرد نهاده است. غیرت در اصل از تغییر و تغیر گرفته شده و به معنای دفاع شدید از عرض و ناموس یا مال و کشور و دین است، چون غالبا چهره شخص غیور هنگام دفاع، متغیر و دگرگون می‌شود و نشانه‌های دفاع جدی و شدید در چهره‌اش دیده می‌شود. غیرت موجب جلوگیری از تجاوز بیگانه به حریم و ناموس شده و موجب پیدایش و حفظ ارزش های دیگر می­گردد.

فلسفه غیرت

طبیعت مرد همواره خواستار این است که ناموس خود را از دسترس کامجویی دیگران دور کند و تنها در انحصار خود نگه دارد.  همچنانکه زنان نیز درصدد هستند تا همسرشان را در انحصار خود نگه دارند. زن همواره طالب این است که مرد را عاشق دلخسته خویش کند و ممکن است وصال و لذت جنسی اندازه این خواسته برایش مهم نباشد. زن نمی خواهد که شوهرش با زنان دیگر آمیزش داشته باشد تا مقام معشوق بودن و مطلوب بودن را خاص خود کند. ولی ریشه و منشا این حس زنانه حسادت است. حسادت و غیرت دو صفت کاملاً متفاوتند و هر کدام ریشه‌ای جداگانه دارد. ریشه حسادت، خودخواهی و ناشی از غرایز و احساسات شخصی است، ولی غیرت حس اجتماعی است که  فایده و هدفش متوجه دیگران می ­باشد.  غیرت نوعی پاسبانی است که آفرینش برای مشخص بودن و مختلط نشدن نسل­ ها در وجود بشر نهاده است. سر اینکه مرد حساسیت فوق العاده ای در جلوگیری از اختلاط همسرش با دیگران دارد اینست که خلقت مأموریتی به او داده تا نسب را در نسل آینده حفظ کند.

این احساس مانند احساس علاقه به فرزند است. اگر علاقه مفرط بشر به فرزند نبود باوجود هزینه ها و زحماتی که فرزندان برای پدر و مادرشان دارند احدی اقدام به تناسل و حفظ نسل نمی کرد. اگر غیرت مرد در این مورد وجود، هیچ پدری فرزند خود را نمی شناخت و هیچ فرزندی پدرش را نمی ­شناخت.  بنابراین غیرت یک حس عالی بشری است. علاقه به حفظ نسل در زن هم وجود دارد، ولی انتساب فرزند به مادر همیشه محفوظ است و اشتباه پذیر نیست. البته در میان مردان نیز حس حسادت وجود دارد ولی منحصر شناختن حساسیت و غیرت مرد به حسادت کاملا اشتباه است.

 منشا غیرت

هرچه انسان بیشتر با تمایلات نفسانی و خواهش های شهوانی مبارزه کند و ریشه های حرص و گناه … را در وجودش بخشکاند غیورتر می شود. حتی به ناموس دیگران چون ناموس خود می نگرد. اما بی تقوا کسی است که پا در مسیر انحراف گذارد. چنین کسی رفته رفته بی غیرت می گردد و از بی عفتی خود و ناموسش رنجی نمی برد.

برتراند راسل معتقد است بشر در زمینه‌ پول و ثروت و جاه و مقام تا حدودی توانسته بر خودخواهی خویش غالب گرد، اما در باره‌ی زنان هنوز نتوانسته چنین تسلطی را پیدا کند. از دیدگاه وی منشأ غیرت بخل و خودخواهی است و انسان آزاده از این ویژگی دور است. او می‌گوید: اگر برای یک آزاد مرد بخشش ثروت امر مطلوبی است، درباره‌ی زن نیز همین طور آزاد گذاردن دیگران و کام آن‌ها شیرین کردن مطلوب است و دلیل معقولی برای انحصارطلبی در این زمینه وجود ندارد و افرادی این انحصارطلبی پست را تحت عنوانی مقدس به نام عفت، غیرت یا اخلاق نیکو پوشانده‌اند.

  اما در نظام آفرینش غیرت جایگاه ویژه‌ای دارد. وجود این حالت در آدمی یک ارزش انسانی است که از اراده اخلاقی‌ اش سرچشمه می‌گیرد. به هر نسبت که آدمی در گرداب خواسته‌ های شهوانی و حیوانی فرو برود و از عفاف، تقوا و طهارت دور شود، این احساس هم رنگ می‌بازد و کار به جایی می‌رسد که این ارزش در او می‌ میرد و بی‌توجه (بی‌غیرت) می‌شود. در جامعه‌ای که ایستادگی و دفاع در برابر ناهنجاری‌های اخلاقی و حرکت‌های پست و غیرانسانی کم‌رنگ باشد و مردم تماشاگر صحنه‌ های فساد و فحشا و آلودگی‌ های خانوادگی و جنسی و شهوانی باشند غیرت مرده است و از مردانگی و جوانمردی خبری نیست. در مقابل، کسانی که از این ناهنجاری‌ ها رنج می‌ برند و وجدان شان آنان را در برابر این صحنه‌ ها آرام نمی‌ گذارد و از خود واکنش نشان می‌ دهند انسان‌ هایی غیرتمند و شرافتمند به شمار می‌ روند.

از منظر دین نیز، غیرت ارزش و کاری پسندیده است که بالاترین و شریف‌ ترین مرحله‌ اش از آن پروردگار عالم است و بندگان او نیز، هر یک به اندازه برخورداری از این ارزش اخلاقی و انسانی، به او نزدیک می‌شوند. امام صادق(ع)  ده چیز را از مکارم اخلاق دانسته‌ اند که یکی از آنها غیرت است.

کاری از گروه دین و فرهنگ باحجاب

  • ارسال نظرات
  • نظرات بینندگان

دیدگاه

  1. دخترک گفت:

    کاش این روزها مال حلال راهی خانه ها میشد تا اینگونه غیرات و حیا از خانه دزدیده نمیشد.

    Thumb up 0 Thumb down 0

  2. قاصدک گفت:

    سلام سایت بسیار جالبی دارید موفق باشید

    Thumb up 0 Thumb down 0

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.

دیدگاه

  1. دخترک گفت:

    کاش این روزها مال حلال راهی خانه ها میشد تا اینگونه غیرات و حیا از خانه دزدیده نمیشد.

    Thumb up 0 Thumb down 0

  2. قاصدک گفت:

    سلام سایت بسیار جالبی دارید موفق باشید

    Thumb up 0 Thumb down 0

• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.